همزمان با گسترش درگیریها در روزهای گذشته، حملات پهپادی و موشکی ایران به مقرها و کمپهای گروههای مسلح کرد در مناطق مختلف اقلیم کردستان عراق نیز شدت بیشتری گرفته است. بر اساس اعلام رسمی گروه کومله، تنها در یکی از حملات اخیر به منطقه زرگویز در سلیمانیه، ۹ نفر کشته و تعدادی دیگر زخمی شدند.
به گزارش روز نو، این نخستین بار نیست که دفاتر و کمپهای این گروهها در اقلیم کردستان هدف حمله قرار میگیرد. طی سالهای گذشته، این عملیاتها به دلایل مختلف انجام شده و نتایج آن از سوی مقامات و نهادهای رسمی اعلام شده است. اما در جریان درگیریهای یک سال گذشته، شدت این حملات افزایش یافته و کنار هم قرار دادن این تحولات با برخی تحلیلها و اظهارات، چند نکته را به ذهن متبادر میکند.
یک؛ نگرانیهای امنیتی درباره نوار غربی
همزمان با افزایش شدت حملات ایالات متحده به نوار جنوبی و سپس مناطق مرکزی کشور طی روزهای گذشته، حملات ایران به مواضع گروههای کرد مخالف نیز روندی تصاعدی پیدا کرد. یکی از تحلیلهای مطرح این است که ایران با توجه به ارزیابیهای امنیتی خود، به وجود هماهنگی میان این گروهها با واشنگتن و تلآویو معتقد است.
در این باره دو تحلیل حداقلی و حداکثری مطرح میشود. تحلیل نخست میگوید ممکن است ایجاد ناامنی و انجام اقدامات تروریستی، ایذایی و پراکنده در دستور کار قرار گرفته باشد تا فشار بر نوار غربی افزایش یابد. تحلیل حداکثری نیز بر احتمال انجام اقدامات مسلحانه گستردهتر و منسجمتر از سوی این گروهها تأکید دارد. بر همین اساس، ایران تلاش میکند توان عملیاتی آنها را از بین ببرد.
حمله به یکی از مقرهای گروههای کرد در زرگویز، سپتامبر ۲۰۲۲
تحلیل دیگری نیز مطرح است. بر اساس این دیدگاه، ایران با استناد به ادعای چند ماه قبل دونالد ترامپ مبنی بر ارسال سلاح به داخل ایران از طریق گروههای کرد و همچنین گزارشهایی که از احتمال ورود این گروهها همراه با دیگر نیروها از مرزهای غربی در صورت آغاز نبرد زمینی حکایت داشت، علاوه بر تلاش برای تضعیف توان آنها، قصد دارد این پیام بازدارنده را نیز منتقل کند که وارد جنگ نشوند.
دو؛ افزایش فشار بر بغداد و اربیل
ایران و عراق توافقنامهای امنیتی دارند که بر اساس آن، دولت بغداد متعهد شده است گروههای کرد مخالف جمهوری اسلامی مستقر در اقلیم کردستان را خلع سلاح کند. برآوردهای نهادهای امنیتی ایران حاکی از آن است که این گروهها با سازمانهای اطلاعاتی آمریکا و اسرائیل در ارتباط هستند و بر اساس مأموریتهای محولشده، دست به عملیات و فعالیتهای اطلاعاتی میزنند.
علاوه بر عملیات مستقیم، سوابق فعالیت گروههای مشابه، از جمله سازمان مجاهدین خلق، در اقلیم کردستان طی دهههای گذشته نشان میدهد که این گروهها میتوانند بهعنوان بستر یا ظرفیت پشتیبانی از عملیات سایر سازمانها نیز مورد استفاده قرار گیرند.
با وجود امضای این توافقنامه میان تهران و بغداد و با اینکه بر اساس گزارشهای رسمی، محدود شدن فعالیت این گروهها تا حدی محقق شده است، ایران همچنان از روند اجرای کامل توافقنامه امنیتی ابراز رضایت نکرده است.
سه؛ ناامنسازی آخرین پایگاه آمریکا در عراق
در حال حاضر، پایگاه هوایی الحریر در نزدیکی اربیل، مهمترین پایگاه نیروهای آمریکایی در عراق به شمار میرود. این پایگاه در نزدیکی شهر حریر واقع شده و کمتر از ۷۰ کیلومتر با مرز ایران و حدود ۱۱۰ کیلومتر بهصورت زمینی با شهر پیرانشهر در آذربایجان غربی فاصله دارد.
از نگاه برخی تحلیلگران، یکی از اهداف حملات اخیر ایران به اقلیم کردستان، افزایش فشار امنیتی بر محیط پیرامونی این پایگاه و زیرساختهای نظامی مرتبط با حضور آمریکا در اربیل است. در همین چارچوب، بخشی از حملات در نزدیکی پایگاه الحریر و بخشی دیگر در اطراف فرودگاه اربیل انجام شده است؛ موضوعی که میتواند با هدف افزایش هزینههای امنیتی حضور آمریکا در شمال عراق تفسیر شود.
