اخیراً، علی خضریان، عضو کمیسیون امنیت ملی، در برنامه زنده تلویزیونی شبکه سه سیما گفته است: «ضمن خداقوت به تیم مذاکرهکننده، تلاش خود را کردید، ولی نتیجه نداد و حالا میدان رزم را به نظامیها و مردم در خیابان تحویل دهید تا ما در جنگ بتوانیم منافع ملی را به دست بیاوریم.» او در حالی این اظهارات را بیان کرده است که اکثریت سیاسیون بر این باورند که جریان تندرو به دنبال مصادره حضور مردم در خیابان است.
به گزارش روز نو از همین رو، جلال رشیدیکوچی، نماینده سابق مجلس، درباره این اقدام تندروها و ادعاهای آنان درباره تفاهم ایران و آمریکا بیان کرد: «دیدیم که با وجود همه حملات تندروها به تیم مذاکرهکننده و حتی نیروهای نظامی، همانگونه که آقای پزشکیان و آقای قالیباف گفته بودند، جمهوری اسلامی هیچ تعارفی با طرف آمریکایی ندارد و محکم بر سر منافع کشور ایستاد. این نکته مهمی است که نباید فراموش شود.»
وی گفت: «به نظر من، مردم امروز این جریان را بهتر شناختهاند. همانطور که حوادث هجدهم و نوزدهم دیماه و پس از آن نیز، شهادت رهبر عزیزمان باعث شد بسیاری از مردم به پوچ بودن ادعاهای سلطنتطلبان و رسانههای حامی آنها پی ببرند و حتی عدهای از هوادارانشان اظهار پشیمانی کنند، امروز نیز اتفاق مشابهی برای بخشی از حامیان جریان تندرو رخ داده است.»
این نماینده سابق مجلس همچنین درباره برخورد با تندروها خاطرنشان کرد: «احساس من این است که تا چند هفته قبل، برخی از مسئولان تصور میکردند این افراد از سر دلسوزی چنین مواضعی را مطرح میکنند، اما در هفتههای اخیر به نظر میرسد تصمیمات جدی برای کنار گذاشتن و برخورد با این جریان اتخاذ شده است. البته با توجه به شرایط کشور، طبیعی است که این برخوردها دفعی و گسترده نباشد، بلکه بهتدریج انجام شود.»
* برخی از نمایندگان نزدیک به طیف تندرو معتقدند که در شرایط فعلی باید میدان را به نیروهای نظامی سپرد و حتی با تأکید بر تجمعات خیابانی و شعارهای جنگطلبانه، تلاش میکنند فضای کشور را به سمت رویکردهای نظامی سوق دهند. این رویکرد تا چه اندازه میتواند برای دیپلماسی کشور آسیبزا باشد؟
قبل از پاسخ به سؤال شما، لازم است به یک نکته مهم اشاره کنم؛ چون دانستن آن برای تحلیل رفتار امروز این جریان ضروری است. همان زمانی که تفاهم امضا شد، در فضای مجازی توییتی منتشر کردم و نوشتم که هیچکس، بهویژه کسانی که در میدان مذاکره با آمریکا حضور داشتند، به آمریکا اعتماد نداشتند. همه متفقالقول بودند و هستند که آمریکا بدعهد است و بارها این بدعهدی را در عمل ثابت کرده است.
در همان توییت نوشتم تنها تضمینی که برای اجرای تفاهمها وجود دارد، مسئله تنگه هرمز است. اگر آنها به تعهدات خود عمل کنند، ما هم عمل میکنیم و اگر عمل نکنند، ما هم تعهدی نخواهیم داشت. تفاوت این تفاهم با توافقهای گذشته نیز دقیقاً همین بود؛ در گذشته ما تعهدات خود را نقد اجرا میکردیم، اما زمانی که نوبت به نسیهی آمریکاییها میشد، زیر میز میزدند. این بار، اما روند، گامبهگام و نقد به نقد پیش رفت.
همه میدانستند آمریکا بدعهد است
بنابراین امروز وقتی جریان تندرو میگوید «دیدید ما میگفتیم نباید با آمریکا مذاکره کرد؟»، در واقع موضوع را به نام خود مصادره میکند؛ در حالی که همه میدانستند آمریکا بدعهد است. آقای پزشکیان، آقای قالیباف، آقای عراقچی و همه کسانی که دل در گرو این کشور و نظام دارند، بارها تأکید کرده بودند که اگر طرف آمریکایی بدعهدی کند، ما هم هیچ اصراری بر پایبندی به تفاهم نخواهیم داشت. دیدیم که با وجود همه حملات تندروها به تیم مذاکرهکننده و حتی نیروهای نظامی، همانگونه که آقای پزشکیان و آقای قالیباف گفته بودند، جمهوری اسلامی هیچ تعارفی با طرف آمریکایی ندارد و محکم بر سر منافع کشور ایستاد. این نکته مهمی است که نباید فراموش شود.
طبیعی است که از تعداد افرادی که در خیابانها حضور داشتند، کاسته شده باشد، چون....
اما درباره تلاش این جریان برای مصادره اتفاقات به نفع خودشان، بله؛ این یک واقعیت تلخ است. امروز طبیعی است که از تعداد افرادی که در خیابانها حضور داشتند، کاسته شده باشد، چون حضور مردم همواره تابع شرایط است. اما اگر دوباره همان شرایط ایجاد شود، بدون تردید خیابانها بار دیگر مملو از جمعیت خواهد شد.
مردم ایران بارها نشان دادهاند که اجازه نمیدهند کسی حضور و همراهی آنها را به نام خود مصادره کند. با این حال، متأسفانه امروز برخی تلاش میکنند حضور مردم در خیابانها را نیز به حساب خودشان بگذارند؛ در حالی که اتحادی که میان همه آحاد مردم شکل گرفت و همچنان ادامه دارد، یک اتحاد ملی بود و نباید به نام هیچ جریان، گروه یا حزبی ثبت شود.
ما این رفتار را در مراسم تشییع رهبر شهید نیز دیدیم. برخی از طرفداران این جریان تلاش کردند آن مراسم عظیم و حضور میلیونی مردم را به حاشیه ببرند، اما موفق نشدند. حتی بسیاری از افراد و مداحانی مانند آقای رسولی را نیز از دایره خود کنار گذاشتند. به نظر من، مردم امروز این جریان را بهتر شناختهاند. همانطور که حوادث هجدهم و نوزدهم دیماه و پس از آن هم، شهادت رهبر عزیزمان باعث شد بسیاری از مردم به پوچ بودن ادعاهای سلطنتطلبان و رسانههای حامی آنها پی ببرند و حتی عدهای از هوادارانشان اظهار پشیمانی کنند، امروز نیز اتفاق مشابهی برای بخشی از حامیان جریان تندرو رخ داده است.
بسیاری از آنها وقتی هجمههای این جریان علیه آقای قالیباف، آقای پزشکیان، تیم مذاکرهکننده، نیروهای میدان نبرد و حتی رفتارشان در مراسم تشییع رهبر شهید را دیدند، متوجه شدند که نگاه این جریان، نگاه دلسوزانه و عقلانی نیست، بلکه بیشتر بر حذف رقبای سیاسی استوار است. من این دو اتفاق را از این جهت با هم قابل مقایسه میدانم.
پیام برکناری نبویان از هیأت رئیسه کمیسیون امنیت ملی
* با وجود اینکه بارها شاهد تذکر عقلای نظام، بهویژه چهرههای اصولگرا و رسانههای آنها، به جریان تندرو بودهایم، چرا برخورد جدیتری با این افراد صورت نمیگیرد تا انسجام ملی آسیب نبیند؟
احساس من این است که تا چند هفته قبل، برخی از مسئولان تصور میکردند این افراد از سر دلسوزی چنین مواضعی را مطرح میکنند، اما در هفتههای اخیر به نظر میرسد تصمیمات جدی برای کنار گذاشتن و برخورد با این جریان اتخاذ شده است. البته با توجه به شرایط کشور، طبیعی است که این برخوردها دفعی و گسترده نباشد، بلکه بهتدریج انجام شود. نمونه آن را امروز در کمیسیون امنیت ملی مجلس دیدیم که آقای نبویان از هیأت رئیسه کمیسیون امنیت ملی کنار گذاشته شد. این اتفاق به نظر من حامل یک پیام روشن است و احتمالاً در ادامه نیز شاهد تحولات دیگری خواهیم بود.
اتفاقات مثبتی در پیش خواهد بود
* کنار گذاشتن آقای نبویان چه پیامی برای افکار عمومی دارد؟
به نظر من، این اقدام نشان میدهد که مجلس، با وجود حضور حدود ۲۰ تا ۳۰ نماینده تندرو که عمدتاً منتسب به جریان پایداری هستند؛ از آقای رسایی گرفته تا آقای ثابتی و آقای کوچکزاده، تصمیم گرفته اجازه ندهد مواضع این افراد به نام کل مجلس نوشته شود. من فکر میکنم این روند در آینده نیز ادامه خواهد داشت و اتفاقات مثبتی در پیش خواهد بود.
