بحث در مورد عملکرد تیم ملی و واکنش تند سرمربی و بازیکنان تیم ملی که منتقدان را وطنفروش و خائن دانستند، در یک ماه گذشته بسیار جنجالی شده و حتی کار را به مسائل سیاسی هم کشانده است.
به گزارش روز نو همچنین حمایت جبهه پایداری از اقدامات قلعهنویی و حمله به عادل فردوسیپور و از آن سمت موضعگیری دولت در انتقاد به فیلترینگ سایت فوتبال ۳۶۰ کار را به یک تقابل سیاسی در سطح کلان کشاند.
درباره این موضوعات و نحوه مواجهه با آن پای صحبتهای امیررضا خادم نشستهایم که معتقد است از اساس حاکمیت نباید در دوقطبیهای شکلگرفته درباره تیم ملی ورود کند و با سعه صدر و صبوری از کنار این مسائل بگذرد که اگر جز این کند، تنشها عمیقتر خواهد شد.
امیررضا خادم روزگاری قهرمان کشتی ایران و جهان و المپیک بود و روزگاری دیگر دستی در مدیریت ورزش و فدراسیون کشتی داشت.
مردم از طریق تقابل با تیم ملی اعتراضشان را به مسائل دیگر نشان میدهند
امیررضا خادم، عنواندار پیشین کشتی جهان و المپیک و نماینده پیشین مجلس شورای اسلامی، در گفتوگو با روزنامه شرق در تشریح وضعیت بهوجودآمده با اشاره به فضای شکلگرفته اطراف تیم ملی قبل از جام جهانی و در حین برگزاری مسابقات گفت: «آنچه مطرح است، این است که در طول سالها و به مرور زمان، این روند خود را نشان داده است.
مشخص است که مردم هرجا نسبت به موضوعی نقد، ایراد یا مسئلهای دارند و نمیتوانند پیام یا انتقاد خود را منتقل کنند، به سمت بخشهایی گرایش پیدا میکنند که امکان بروز و نمود بیشتری برای بیان حرفشان داشته باشد.
حالا ممکن است سوژه یک مجری تلویزیونی بشود، ممکن است یک کارگردان سینما باشد، یک رئیس فدراسیون باشد، ممکن است یک موضوع اقتصادی باشد یا حتی انتخاب یک فرد برای یک مسئولیت در سطوح میانی بخشهای مختلف.
گاهی هم در مقاطعی، برخی حوزهها امکان نمود بیشتری پیدا کردهاند؛ مانند انتخابات و بحث مشارکت در آن یا رأیدادن به فردی که تصور میشود با سیستم زاویه دارد. البته نه لزوما به دلیل پذیرش او، بلکه برای بیان اعتراض، نقد و نارضایتی نسبت به عملکرد کلی سیستم صورت گرفته است».
وضعیت تیم ملی ایران در جهان نمونهای ندارد
خادم با اشاره به دیدگاه موافقان و مخالفان در حمایت از تیم ملی ادامه داد: «من به یاد ندارم و نمونهای در ذهنم نیست، بنابراین میتوانم بگویم این شاید برای نخستین بار در تاریخ فوتبال جهان است که با چنین وضعیتی مواجه هستیم؛ اینکه تیم ملی یک کشور در این وضعیت قرار بگیرد.
یعنی زمینهای بشود برای بروز چنین بحثهایی. مردم نه اینکه فوتبال را دوست نداشته باشند، نه اینکه آن را دنبال نکنند یا نتیجهاش برایشان مهم نباشد، بلکه بیانشان و رویکردشان به سمتی میرود که به نوعی اعتراض خود را نسبت به مسائل اساسیتر، از طریق فوتبال و به شکلهای مختلف بیان کنند. این اتفاق در کشور ما شکل گرفته است».
معاون پیشین وزیر ورزش با انتقاد از رویکرد سیستم در ورود به این دودستگی گفت: «ایراد و مسئله آنجاست که حاکمیت نگاه پدرانه و جامعنگر خود را نداشته باشد. یعنی وقتی چنین اتفاقی رخ میدهد، به علت نداشتن تدبیر و جامعنگری، وارد این بازی و این چرخه معیوب شود.
یعنی اگر مردم در حال بیان اعتراض یا نقدی هستند و آن اعتراض و نقد الزاما به معنای نفی خود آن چیز نیست و مردم در حال ابراز نارضایتی خود از مسائل دیگری هستند، حاکمیت هم بیاید و خودش را وارد این بازی کند.
حاکمیت نباید خود را وارد همان چرخه معیوب کند و به نوعی فضای پینگپنگی ایجاد کند که یک طرف چیزی بگوید و طرف دیگر پاسخ دهد و در نهایت آن دوقطبی پررنگتر شود.
نتیجه چنین رفتاری این است که مخالفتها، اعتراضها و نقدهای مردم که شاید در جای اصلی خود امکان بیان ندارند، در قالبهای دیگری بروز پیدا میکنند و بیشتر میشود».
رفتار سیستم باید با رفتار عوام متفاوت باشد
امیررضا خادم چند روز قبل در صفحه شخصی خود در اینستاگرام واکنش کوتاهی به فیلترشدن سایت فوتبال ۳۶۰ نشان داده بود. او در این باره نوشته بود: «جامعه ایران سه تیپ شخصیتی دارد: طیف ذوب در نظام حاکم، طیف مستقل و متعهد به صلاح ایران و طیف مخالفین. در میان این سه دسته همیشه افراد تیپ دوم سیبل بودهاند و در معرض ترکش نقدهای غیرمنصفانه».
خادم در توضیح آن نوشته و در پاسخ به این سؤال که چرا فعالیت یک سایت فوتبالی به سمت برخوردهای رادیکال پیش رفته، به روزنامه شرق گفت: «این در راستای همان نکاتی است که گفتم. نکتهای که به آن اشاره کردم درباره یک سایت فوتبالی هم صدق میکند.
بههیچوجه نمیتوان گفت تمام موضعگیریها و اظهارنظرهای این رسانه صرفا فوتبالی بوده و ممکن است متأثر از زمینهها و مسائلی که در بخش قبلی مطرح کردم، بوده باشد. طبیعی است برخی موضوعات دیگر نیز از دل همان شرایطی که در بخش اول خدمتتان عرض کردم، شکل گرفته باشند».
ایشان ادامه داد: «مسئله این است که نوع برخورد، نوع نگاه و نوع ورود حاکمیت به چنین مسائلی به چه شکلی است. آنجاست که نشان میدهد تفاوت میان حکمرانان، سیاستگذاران، تصمیمسازان و تصمیمگیران جامعه با بدنه جامعه چگونه است. این تفاوت باید وجود داشته باشد.
وقتی تمام ابزار قدرت در اختیار حاکمیت است، اگر رفتار و عملکرد دولتمردان نیز همانند رفتار و واکنش عموم مردم باشد، باید گفت مهمترین چیزی که در آن جامعه وجود ندارد، دوراندیشی، سیاستگذاری و تصمیمسازی مناسب است».
دولت نمیداند برای حل مشکل فیلترینگ سایت عادل به کجا مراجعه کند!
رئیس فدراسیون کشتی در سالهای ابتدایی دهه ۸۰ شمسی، خاطرنشان کرد: «اتفاقی که درباره این سایت افتاد نیز همین وضعیت را نشان داد. به نظر من دو نکته در آن بیشتر نمود داشت.
نخست، همان موضوعی که از ابتدا به آن اشاره کردم؛ یعنی ورود سیستم به موضوعاتی که اگر در آنها سکوت کند یا حتی اگر بخواهد ورود کند، باید با تدبیر، دوراندیشی و حتی نوعی همراهی وارد شود؛ چراکه این رفتار میتواند بخشی از نقدهای مغرضانه و رادیکال را خنثی کند.
نکته دوم، نشاندهنده جایگاه کماثر دولت در موارد اینچنینی است. تا جایی میرویم که دولت درباره این موضوع اظهار نظر میکند، موضع میگیرد، انتظار اصلاح یا تغییر دارد یا خواستار بازشدن سایت میشود، اما در عمل نمیداند باید به کجا مراجعه کند، نمیداند مجری این تصمیم چه کسی است، نمیداند دستور از کجا صادر شده و مسئول این اقدام چه نهادی است.
این نشان میدهد حتی بخشی از حاکمیت که دولت است با وجود اینکه با حداقل رأی مردم بر سر کار آمده ولی نمایندگی بخشی از جامعه را در حوزه تصمیمگیری و تصمیمسازی بر عهده دارد، از قدرت واقعی تصمیمگیری و تصمیمسازی برخوردار نیست و بیشتر نقشی نمادین و ظاهری دارد».
شرایط همیشه تغییر میکند، اما با هزینههای بسیار
خادم در ادامه گفت: «همه این مسائل باعث میشود رفع اشکالات با حداقل هزینه ممکن نباشد. البته تجربه این ۴۷ سال نشان داده مشکلات در نهایت برطرف میشوند و همه چیز در فضای رادیکال باقی نمیماند؛ زیرا جامعه ایرانی، جامعهای است ژلهوار که با وجود لرزان به نظر رسیدن، در نهایت مسائل را در درون خود هضم میکند، اما این روند با هزینههای بسیار بالا و از دست رفتن فرصتها و کاهش اعتماد ملی و سوءاستفادههای خارجی و افراد رادیکال و برانداز همراه بوده است.
این را هم اضافه کنم که این عنوان برانداز مربوط به یک دوره خاص نیست. اگر تاریخ را مرور کنید، در دورههای مختلف، بخشی از جامعه نسبت به نظام حاکم نقد و اعتراض داشتهاند».
ورزشکاران مواضعی نگیرند که در واقعیت با آن همراه نیستند
در پایان این گفتوگو از امیررضا خادم خواستیم از جایگاه یک ورزشکار سرشناس با مربی و بازیکنان تیم ملی که مقابل نقدها گارد بسیار سختی دارند صحبت کند. خادم که عنواندار کشتی جهان و المپیک به حساب میآید، در این باره اظهار داشت: «با توجه به شناختی که از مجموعه ورزش کشور دارم، باید بگویم برآیند این جامعه تفاوت معناداری با خواست عمومی مردم ندارد.
یعنی هرآنچه در جامعه وجود دارد، از نقد و دغدغهها و مشکلات گرفته تا نگاهها و مواضع مختلف، در میان ورزشکاران و هنرمندان نیز دیده میشود.
تنها ایراد این است که بچههای ورزشی گاهی تحت تأثیر نقدی قرار میگیرند که آن نقد با توجه به زحمات فراوانی که میکشند، از نظر خودشان درست نیست و آنها از برخی نقدها ناراحت میشوند.
با این حال شیوه مواجهه و عکسالعمل آنها نسبت به نقدهایی که از نظرشان منصفانه نیست، گاهی باعث میشود بیشتر وارد حاشیه شوند». ملیپوش پیشین کشتی کشورمان ادامه داد: «به اعتقاد من، هرکسی حق دارد نظر، اندیشه، مسیر و نگاه خود را داشته باشد و درباره آن اظهار نظر کند، اما الزاما نیازی نیست مقابل مردم یا حتی منتقدان قرار بگیرد.
جامعه ورزش و جامعه هنر اگر جایگاهی دارند، به دلیل حمایت و علاقه مردم است. همین مردم هستند که اکثریت جامعه را در بر میگیرند و با تشویق، محبت و حمایت خود، به ورزشکار روحیه میدهند و زمینه موفقیت او را فراهم میکنند. همین مردم ممکن است روزی هم نسبت به موضوعی منتقد باشند و از عملکرد ایراد بگیرند؛ بنابراین همانطور که آن لحظات خوب، دلنشین است و ورزشکار با تمام وجود آن را جذب میکند، اگر گاهی نقدی صورت میگیرد باید ظرفیت و آستانه تحمل خود را افزایش دهد و وارد موضوعاتی نشود که حتی شاید خودش نیز با آنها همراه نباشد.
نباید متأثر از جبههگیریها و شرایط عکسالعملی نشان دهند که اگر در فضایی خصوصی و آرامتر درباره آن موضوعات از خودشان سؤال شود، شاید خودشان هم با آن مواضع همراه نباشند».
